کرونا و انتشار شایعات در شبکه های اجتماعی

به گزارش مدرسه باهنر، در حال حاضر در دنیا فقط با شیوع یک ویروس روبرو نیستیم بلکه با شیوع اطلاعات غلط نیز روبرو هستیم به طوری که اخبار جعلی خیلی سریع و راحت تر از ویروس کرونا منتشر می شوند و به همان اندازه خطرناک هستند.

کرونا و انتشار شایعات در شبکه های اجتماعی

به گزارش گروه علمی و دانشگاهی مدرسه باهنر، طبق گزارش سال 2019 که انستیتو رویترز با همکاری دانشگاه آکسفورد هر ساله منتشر می کند 4.388 میلیارد نفر از 7.676 میلیارد نفر جمعیت کره زمین به اینترنت دسترسی دارند و از آن استفاده می نمایند که از میان این رقم، 3 . 484 میلیارد نفر نیز به رسانه های اجتماعی دسترسی دارند. به این ترتیب می توان گفت که بیش از نیمی از مردم کره زمین اطلاعات خود را از اینترنت کسب می نمایند. اما اینکه چند درصد از این اطلاعات قابل اعتماد است سوال بزرگی است که به راحتی نمی توان به آن پاسخ داد.

شاید نتوان با دقت به این پرسش پاسخ گفت، اما می توان نشان داد که اعتمادپذیری این داده ها آنقدری نیست که بتوان به طور کامل به آنها اعتماد کرد. به بیان دیگر، اکوسیستم اطلاعاتی اینترنتی، اکوسیستمی با آلودگی اطلاعاتی غیر قابل چشم پوشی است. در این نوشتار نقش این آلودگی ها را بحران اخیر کرونا در کشور نشان می دهیم.

موسسه افرا گزارشی از شیوع ویروس کرونا و شایعات در شبکه های اجتماعی: واکاوی برخی پیامدهای سیاست گذارانه را ارائه کرده که در زیر می خوانید.

آلودگی اطلاعاتی

به گزارش گاردین، واژه برگزیده واژه نامه مک کواری در سال 2016 واژه اخبار جعلی بود. این واژه نامه اخبار جعلی را به مثابه اطلاعات غلط و فریب هایی که برای اهداف سیاسی یا جذب ترافیک بیشتر در وب سایت ها و پروفایل های شبکه های اجتماعی منتشر می گردد تعریف کرده است. در همین سال است که در انتخابات ریاست جمهوری سال 2016 در ایالات متحده اشاره کرد که در اثر یک باگ الگوریتمی در برنامه نویسی فیس بوک منتشر شد و انتخابات آمریکا را تحت تاثیر قرار داد و اساسا واژه اخبار جعلی از همین سال تبدیل به یکی از موضوعات بسیار مهم می گردد. این تاثیر آنچنان گسترده بود که مارک زاکربرگ، مدیر عامل فیسبوک در سنا حاضر شد و در جلسه ای که 10 ساعت به طول انجامید به پرسش های سناتورها پاسخ داد. اما آیا اخبار جعلی، تنها نوع آلودگی اطلاعاتی است؟ آلودگی اطلاعاتی از تنوع بسیار زیادی برخوردار است.

به لحاظ فرمت ارائه، اطلاعات جعلی یا آلودگی اطلاعاتی می تواند در فرمت های مختلف اعم از تصویر، ویدئو، صوت و متن وجود داشته باشد. اما به طور کلی می توان این آلودگی ها را به اقسام زیر تقسیم کرد.

موردکاوی آلودگی اطلاعاتی در بحران کرونا

در گزارشی که اخیرا (24 اسفند 1398) گاردین منتشر کرده است چنین عبارتی از قول تدرورس آدهانوم مدیر کل سازمان بهداشت جهانی نقل شده است که ما در حال حاضر فقط با شیوع یک ویروس روبرو نیستیم، بلکه با شیوع اطلاعات غلط نیز روبرو هستیم. اخبار جعلی خیلی سریع تر و راحت تر از این ویروس منتشر می شوند و درست به همان اندازه خطرناک هستند. اگر هیچ اقدامی نکنیم، به راستا تاریکی سقوط خواهیم کرد که به هیچ کجا جز تفرقه و ناهماهنگی ختم نمی گردد.

در واقع می توان گفت که یکی از تفاوت های بنیادین این همه گیری با همه گیری های پیشین، حضور و گسترش شبکه های اجتماعی در سراسر جهان است. پیش تر، اطلاعات از مجراهای مشخصی باید عبور می کرد و به نحوی پس از تائید اعتبار و اصالت آن بود که اجازه انتشار می یافت. اما در روزگار کنونی شرایط به کلی فرق کرده است. به یک معنا می توان گفت که پیش تر اصلی ترین مشکل در بحران های فراگیر، نبود اطلاعات بود، اما امروزه مسئله اصلی حجم بزرگ اطلاعاتی است که صدق و کذب شان مشخص نیست.

کِیت استاربرد، متخصص انفورماتیک بحران در دانشگاه کلورادو بیان می کند که اصلی ترین مشخصه این بحران های فراگیر و وسیع، عدم اطمینانی است که انسان ها دچار آن می شوند و نتیجه منطقی این عدم اطمینان، مضطرب شدن افراد است. اضطراب در مورد پیامدهای جمعی بحران و نیز کنش های درستی که در موقعیت جاری باید نشان داد. همین اضطراب باعث می گردد تا افراد تمام سعی خود را برای فهم موقعیت بحرانی پیش آمده به کار ببندند. به همین منظور تمام اطلاعات موجود را گردآوری می نمایند تا مثل قطعات یک پازل آنها را کنار هم بچینند و پازل کلی را درست نمایند. محققان این فرآیند را معناسازی جمعی می نامند. دقیقا در همین فرآیند معناسازی جمعی است که به تدریج شایعات و اطلاعات غلط تولید و منتشر می شوند.

آلودگی اطلاعاتی در بحران کرونا در جهان

حجم آلودگی اطلاعاتی بحران کرونا واقعا غیر قابل تصور است. این اکوسیستم اطلاعاتی روز به روز گسترده تر و پیچیده تر شده و ابعاد متنوعی پیدا کرده است و تقریبا هیچ حد و مرزی نمی شناسد. برای مثال وب سایتی به نام MCM News اخیرا خبری در مورد ابتلای پاپ به ویروس کرونا منتشر کرده است.

این خبر بدون تاریخ، بدون نویسنده و بدون هیچ ارجاع بیرونی به عنوان منبع خبر منتشر شده است. انتشار بسیار سریع این خبر در شبکه های اجتماعی مثل فیسبوک باعث شد تا دامنه آن بسیار گسترش پیدا کند. اگر چه متئو برونی، سخنگوی واتیکان جعلی بودن آن را تائید کرده است و تاکید کرده است همه آن تصاویر مربوط به یک سرماخوردگی ساده بود که درمان شده است، اما این خبر هنوز روی وب سایت MCM وجود دارد و در شبکه های اجتماعی دست به دست می گردد. در ادامه با برخی از موارد مشخصی که در کشورهای دیگر واقع شده است آشنا می شویم.

اوکراین

شایعات کرونایی، باعث آشوب در شهر کوچک ناوی سانجاری در اوکراین شدند. داستان از این قرار بود که در تاریخ 18 فوریه 2020 (29 بهمن 1398) یک هواپیما با 45 مسافر اوکراینی و 27 مسافر خارجی از ووهان چین وارد اوکراین می شوند. دولت اعلام می کند که همه این مسافران را مورد آزمایش قرار داده و هیچ مورد مشکوک به بیماری را مشاهده نکرده است، اما برای احتیاط بیشتر آنها را در یکی از آسایشگاه های واقع در ناوی سانجاری به مدت 14 روز قرنطینه می کند، اما به زودی شایعات و اخبار غلط در شبکه های اجتماعی در مورد دروغ گویی حکومت منتشر می گردد. اهالی سانجاری فردای آن روز یک گروه وایبری تشکیل می دهند و در آن اخبار و اطلاعات را به اشتراک می گذارند. اخباری همچون اینکه 50 چینیِ آلوده قرار است به شهر ما منتقل بگردد! آنها سپس اقدام به مسدود ساختن راستا ورودی آسایشگاه و نیز محاصره شهر و جلوگیری از ورود اتوبوس حامل مسافران خارجی می شوند. همه این واکنش ها منجر به درگیری با نیروهای امنیتی می گردد، درگیری هایی که خود، منبع جدید تولید شایعه و اخبار جعلی می گردد.

در همین هنگام است که منبعی ناشناس با استفاده از پایگاه داده وزارت بهداشت اوکراین، ایمیل های هشدار آمیز در مورد آلوده بودن مسافران هواپیما به اهالی سانجاری ارسال می کند. هنوز مشخص نیست که این ایمیل ها چگونه ارسال شده اند. ارسال آنها اما ترس و وحشت و متعاقبا مقاومت مردم را چند برابر می کند. بحران آنقدر جدی می گردد که نخست وزیر، وزیر بهداشت و وزیر داخله اوکراین در شهر ناوی سانجاری حضور پیدا می نمایند. دولت اوکراین پس از این واقعه، اقدام به فرستادن متخصصان زیادی به سراسر کشور می کند تا موقعیت را به همه شهروندان توضیح دهند. از جمله از محبوبیت پزشکی به نام یوگئی کوماروفسکی برای این کار استفاده می نمایند. ضمن اینکه دولت، شروع به همکاری نزدیک با فیسبوک می کند تا بتواند جلوی انتشار اطلاعات غلط، اخبار جعلی و گمراه سازی را بگیرد.

بررسی دقیق تر این واقعه نشان می دهد که ترکیبی از کم کاری حکومت در اطلاع رسانی، انتشار اطلاعات گمراه نماینده توسط عموم مردم در شبکه های اجتماعی و یک گروه خاص با هدف انتشار قصدمندانه اخبار جعلی بوده است. اما مورد اخبار جعلی در مورد ویروس کرونا فقط به اینجا ختم نمی گردد و ابعاد بسیار گسترده تری دارد. در بخش بعدی به شرایط جهانی این آلودگی اطلاعاتی می پردازیم.

جهان انگلیسی زبان

مقامات رسمی، از جمله شخص دونالد ترامپ یکی از منابع تولید اطلاعات کاذب در ایالات متحده هستند. برای مثال کوین استیت، فرماندار اوکلاهاما درست در شرایطی که همه کارشناسان هشدار می دادند و افراد را از خارج شدن از خانه منع می کردند، با انتشار توئیتی از حضور خود و خانواده اش در یک رستوران انتقادهای زیادی برانگیخت و ترامپ نیز ادعاهای عجیب و غریب زیادی داشته است. به گزارش گاردین در حالی که همه کارشناسان در مورد همه گیری این بیماری در آمریکا هشدار می دادند، او چنین اظهار نظرهایی داشته است که این بیماری از میان خواهد رفت، یک روزی مثل معجزه - این بیماری از میان خواهد رفت.

می توانید نامش را میکروب بگذارید، یا آنفولانزا، می توانید آن را ویروس هم بنامید، و خیلی اسم های دیگر. مطمئن نیستم کسی بداند که این چه جور چیزی است. او ادعاهای غلط و ضد و نقیض در مورد امکانات پزشکی و کیت های پزشکی نیز داشته است.

در انگلستان مقاله ای که در آن یک پزشک آمریکایی به نام ولادیمیر زلنکو ادعا می کرد که بیماران کرونایی را با ترکیب یک داروی ضد مالاریا و روی توانسته است به طور کامل درمان کند، به شدت مورد بازدید قرار گرفت، به طوری که تعداد بازدید انگلیسی ها از این ادعای نادرست در فیسبوک در عرض 24 ساعت، از بازدید از صفحه رسمی سازمان بهداشت جهانی در یک ماه گذشته بیشتر بوده است. ادعای این پزشک باعث شد تا داروی هیدروکسی کلروکاین که برای درمان سل و سایر بیماری های تنفسی به کار می رود کمیاب و نایاب گردد. ضمن اینکه منجر به نافرمانی بیماران از دستورات پزشکی و اصرار بر تجویز همان داروهای زلنکو شد. به نظر می رسد این حجم از توجه به ویدئو و مقاله زلنکو، به ادعای ترامپ در مورد ناپدید شدن معجزه آسای کرونا ارتباط داشته باشد.

اروپا

در کشورهای اروپایی نیز شرایط بهتر از سایر نقاط جهان نیست. به ویژه در ایتالیا که به لحاظ آمار ابتلا و نیز مرگ و میر شرایط بحرانی دارد، به لحاظ انتشار اخبار جعلی و آلودگی اطلاعاتی نیز شرایط خوشایند نیست. برای مثال ویدئویی در توئیتر منتشر شد که نظامیان را در خیابان های ایتالیا نشان می داد. پس از این ویدئو که بیش از 250 هزار بار بازدید داشت، چنین شایعه شد که زندان های ایتالیا همگی دچار شورش شده اند و ارتش برای مهار این شورش ها وارد شهرها شده است. ارتش ایتالیا اما در بیانیه ای بیان نمود که این نظامیان در حال بازگشتن از یک مانور نظامی بوده اند. یا در شایعه ای دیگر ادعا شده بود که واکسن کرونا در استرالیا ساخته شده ولی اکنون از طریق سوئد می تواند آن را خریداری کرد. همین نیز باعث هجوم مردم ایتالیا به مرزهای سوئد شد. در شایعه ای دیگر ادعا شد که یکی از اساتید پزشکی دانشگاه زنجانِ پکن! مصرف زیاد ویتامین سی و آب لیمو را برای درمان کرونا بسیار موثر دانسته است.

هند

در هند، واتساپ با 400 میلیون نفر کاربر هندی، محبوب ترین پیام رسان محسوب می گردد. به همین دلیل نیز بسکمک از شایعات و اخبار جعلی از طریق این پیام سان منتشر می شوند. برای مثال اجنارندرا مودی نخست وزیر هند در اولین سخنرانی خود در مورد کرونا مردمش را به قدردانی از تیم پزشکی کشور فراخواند. او از مردم خواست تا همگی عصر روز یکشنبه به افتخار آنها کف بزنند. همین کافی بود تا سیلی از شایعات به راه بیفتد. کف زدن همزمان 1.3 میلیارد نفر باعث ایجاد چنان ارتعاشی در هوا می گردد که ویروس کرونا را از بین خواهد برد. و بلافاصله بعد از آن شایعه بعدی؛ ماهواره های ناسا نشان می دهند که به لطف این همکاری جمعی، ویروس کرونا از هند عقب نشینی کرده است. فردای آن روز آمیتاب باچان سوپراستار هندی با بیش از 40 میلیون فالوور در توئیتر، این شایعه را تکرار و تقویت کرد که ارتعاش ناشی از کف زدن، توان ویروس را کاهش می دهد / از بین می برد ارتعاش جمعی، گردش خون را تقویت می کند. باچان پس از آنکه با سیلی از نقدها حرفه ای و پزشکی روبرو شد، این پست خودش را حذف کرد.

شبکه اجتماعی یوتیوب نیز در هند بسیار محبوب است و ماهانه 265 میلیون کاربر فعال هندی دارد. به همین منظور این شبکه نیز تبدیل به یکی از منابع اصلی انتشار اخبار جعلی و شایعات شده است. برای مثال مردی در آندهرا پرادش هند که از عفونت مجاری ادراری رنج می برد، علائم بیماری خود را با کرونا اشتباه گرفت. او سپس دچار وحشت بسیار شد، وحشت از اینکه خانواده و روستای خود را به خطر بیندازد و به همین علت دست به خودکشی زد. نکته جالب اما اینجاست که او ساعت ها به تماشای فیلم های کرونا در یوتیوب مشغول بوده است. در واقع همین فیلم های اغلب جعلی و حاوی اطلاعات غلط بوده است که وی را متقاعد کرده مبتلا به کرونا است و سپس او را آنچنان دچار وحشت کرده که دست به خودکشی بزند.

آلودگی اطلاعاتی در بحران کرونا در ایران

ایران نیز در بحران کرونا اکوسیستم آلودگی اطلاعاتی خاص خود را دارد. شاید به عنوان یکی از موارد مهم بتوان به اطلاعات غلطی اشاره کرد که توسط شخص رئیس جمهور ایران در مصاحبه ها و سخنرانی ها منتشر می گردد. در کلام ایشان هم اشتباهات آماری وجود دارد و هم اشتباهات محتوایی در مورد ماهیت بیماری و راه های پیشگیری از آن. حجم این اشتباهات آنقدر شده است که جمعی از مدیران اسبق حوزه سلامت و اعضاء هیات علمی دانشگاه های علوم پزشکی و نظام پزشکی با انتشار نامه سرگشاده ای خطاب به روحانی، از سخنان اخیر وی درباره شرایط کرونا در ایران انتقاد کردند.

گاهی صدا و سیما نیز محل انتشار اطلاعات گمراه نماینده بوده است. برای مثال در روز جمعه هشتم فروردین ماه خبری از طریق صدا و سیما منتشر می گردد دال بر اینکه نتایج آخرین تحقیقات سازمان بهداشت جهانی تاکید کرد که کرونا از طریق هوا نیز منتقل می گردد و بسته به دما و رطوبت هوای هر منطقه تا هشت ساعت در هوا و در فضاهایی که افراد مبتلا سرفه یا عطسه کرده اند می ماند. منبع این خبر اما یک پست فیسبوکی جعلی بوده است که کارشناسان صدا و سیما را نیز گمراه کرده است. کیانوش جهانپور، سخنگوی وزارت بهداشت ایران با انتشار توئیتی به این خبر صدا و سیما واکنش نشان داد و موضوع انتقال ویروس کرونا از طریق هوا را نادرست ارزیابی کرد.

گذشته از این لایه ها و وجوه رسمی در اکوسیستم آلودگی اطلاعاتی بحران کرونا در ایران، یک لایه دینی اعتقادی نیز مشاهده می گردد. در یکی از تازه ترین و مورد توجه ترین رویدادها، شخصی روحانی به نام شیخ مرتضی کهنسال بدون ماسک و سایر وسایل ایمنی وارد بخش قرنطینه بیماران کرونایی در بیمارستان انزلی شده و دارویی را تحت عنوان داروی امام کاظم (ع) به بیماران می دهد. از قضا یکی از بیمارانی که آقای کهنسال این دارو را برایش تجویز کرده بود، فردای آن روز فوت می کند. همین مسئله باعث صدور حکم جلب این ایشان می گردد.

چنان که در مورد سلبریتی های سایر کشورها دیدیم، سلبریتی های ایرانی نیز گاهی اوقات به این اکوسیستم آلودگی اطلاعاتی کمک کرده اند. در یکی از معروف ترین این موارد می توان به تبلیغ داروی ضد کرونا در اینتساگرام توسط بهنوش بختکمک اشاره کرد. این ادعای بهنوش بختکمک اما انتقادهای بسکمک را برانگیخت تا آنجا که وی تحت پیگرد قانونی قرار گرفت.

چنانکه می توان مشاهده کرد اکوسیستم آلودگی اطلاعاتی بحران کرونا در ایران ماهیتی چند وجهی و پیچیده دارد. از لایه های سیاسی و اقتصادی گرفته تا لایه های فرهنگی و مذهبی.

روبروه ایران و سایر کشورها با آلودگی اطلاعاتی بحران کرونا

در هند برای مثال فیسبوک اقدام به راه اندازی یک ربات راهنما در واتساب کرد که آخرین اطلاعات در مورد ویروس کرونا را در اختیار کاربران قرار می دهد. این ربات راهنما با همکاری وزارت بهداشت هند و پلتفرم MyGov راه اندازی شده است و از هر دو زبان هندو و انگلیسی پشتیبانی می کند.

در انگلستان، ذیل وزارت دیجیتال، فرهنگ، رسانه و ورزش این کشور، گروهی تحت عنوان گروه ضد گمراه سازی وجود دارد که اساسا نقش آن شناسایی به موقع اطلاعات و اخبار جعلی و گمراه نماینده و پاسخ مقتضی به آن است. اخیرا این گروه به طور رسمی با همکاری متخصصانی از چین، روسیه و شرکتهای رسانه ای بزرگ وارد همکاری تنگاتنگی شده است تا با انتشار اطلاعات غلط و جعلی در مورد ویروس کرونا مبارزه کند. این گروه اخیرا جعبه ابزاری برای مقابله با اکوسیستم آلودگی اطلاعات کرونایی منتشر کرده است که ترجمه و مطالعه آن می تواند مفید باشد؟ علاوه بر کشورها و حاکمیت ها، ابرشرکت های حاکم بر شبکه های اجتماعی مثل فیسبوک، توئیتر و یوتیوب نیز تدابیر بسکمک برای کنترل انتشار اطلاعات غلط اندیشده اند. از جمله اینکه بسکمک از شبکه های اجتماعی و موتورهای جست و جو، سازمان بهداشت جهانی را در صدر نتایج موتورهای جست وجوی خود قرار داده اند. وی می توان به اقدام یوتیوب در حذف ویدئوی زلنکو اشاره کرد.

جست و جوی نگارنده برای یافتن مجموعه اقداماتی که برای مقابله با آلودگی اطلاعاتی مرتبط با کرونا نتایج چندانی نداشت، جز اینکه اخیرا در پی انتشار برخی اخبار کذب و جعلی در فضای رسانه ای و مجازی ، برخورد قضایی جدی با انتشاردهندگان این اخبار در دستور کار ضابطان قضایی قرار گرفت.

تجویزهای سیاست گذارانه

چنان که مشاهده کردیم اکوسیستم آلودگی اطلاعاتی در بحران کرونا اکوسیستم بسیار پیچیده ای است. با توجه به نکاتی که در بخش های قبلی این نوشتار مورد اشاره قرار گرفته اند، راهبردهای سیاستی زیر را برای مهار این اکوسیستم می توان پیشنهاد کرد. پیش از آن البته ذکر این نکته لازم است که وجود این اکوسیستم را باید پذیرفت و اینکه حذف کامل آن تقریبا غیر ممکن است. به بیان دیگر موجودیت آن را باید بپذیریم و نگاهی منطقی به مسئله داشته باشیم. اینکه بیشترین واکنشی که می توان نشان داد، نه از میان بردن این اکوسیستم، که مهار و کنترل آن است. چنان که مشاهده کردیم، حتی تکذیب اخبار جعلی پس از انتشار این اخبار هم نمی تواند جلوی انتشار بیشتر آن را بگیرد.

راهبردهای کوتاه مدت

راهبردهای کوتاه مدت ناظر به راهبردهایی هستند که هم اکنون می توان آنها را در پیش گرفت و اثرگذاری سریعی می توانند داشته باشند. به زعم بسکمک از محققان حوزه رسانه، اصلی ترین عاملی که رسانه های رسمی نمی توانند مخاطبان خود را اقناع نمایند، عدم اعتماد مخاطبان به این رسانه هاست. این عدم اعتماد ناشی از اخبار کذبی است که از رسانه های مذکور شنیده اند. از این جهت پیشنهاد می گردد تا صدا و سیما و سایر نهادهای رسمی خبر رسانی از انتشار خبرهای کذب و اغراق های بی جا در مورد دستاوردهای داخلی و شکست های خارجی بپرهیزند. این اخبار جز بی اعتمادی مخاطب ایرانی به منابع رسمی دستاورد دیگری ندارد.

یکپارچه سازی و اتحاد نهادها و سازمان های مختلف حاکمیتی که به نوعی با خبررسانی در مورد کرونا سروکار دارند. از جمله صدا و سیما، وزارت بهداشت، پایگاه های خبررسانی رسمی و سایر نهادها و سازمان ها باید کاملا هماهنگ و یکپارچه عمل کرده و اخباری یکسان را منتشر نمایند. یکی دیگر از منابع مهم بی اعتمادی مخاطبان به رسانه های رسمی، مشاهده تناقض در عمل و گفتار مسئولان است. از جمله می توان به حضور کیانوش جهانپور، سخنگوی وزارت بهداشت و درمان در مراسم خاکسپاری یکی از بستگانش بود که انعکاس زیادی شبکه های اجتماعی پیدا کرد. به نظر می رسد مسئولین امر باید از این رفتارهای تناقض آمیز کاملا پرهیز نمایند.

همکاری با ابرشرکت هایی مثل فیسبوک که کنترل شبکه های اجتماعی عمده ای مثل اینستاگرام و یوتیوب را در اختیار دارند. به نظر می رسد با توجه به اوضاع بحرانی در همه جهان، جمهوری اسلامی بتواند وارد همکاری و تعامل با این شرکت ها بگردد. کما این که در کشورهایی مثل هند می بینیم که این همکاری موجب پیدا کردن راه حل هایی تازه برای کنترل آلودگی های اطلاعاتی در مورد کرونا شده است.

استفاده فعالانه تر از ظرفیت شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها می تواند آنها را در اکوسیستم اطلاعاتی از تهدید به فرصت تبدیل کند. همان طور که دیدیم دولت هند با همکاری فیسبوک اقدام به راه اندازی با راهنما کرده است. تلگرام نیز با کشورهای مختلف همکاری کرده و کانال های اطلاع رسانی بلادرنگ در مورد شرایط کرونا ایجاد کرده که در تصویر زیر می بینیم.

راهبردهای بلند مدت

راهبردهایی که در ادامه ذکر خواهند شد، اثرگذاری طولانی مدت تری داشته و حاکمیت رسانه ای جمهوری اسلامی را برای روبروات آینده نیز آماده می کند.

مدیران رسانه ای جمهوری اسلامی باید بپذیرند که شبکه های اجتماعی بخش مهمی از اکوسیستم اطلاعاتی و رسانه ای روزگار کنونی اند. بخشی که روز به روز اهمیت اش افزایش پیدا می کند. اما فهم دقیق این رسانه ها و به یک معنا فهم دقیق این اکوسیستم نوظهور، مستلزم تغییر نگاه مدیران از ابزار گرایی به نهادگرایی است.

اگر بپذیریم که تعادل اکوسیستم اطلاعاتی در حال تغییر به نفع شبکه های اجتماعی است، باید بپذیریم که فیلترینگ سلبی راه حل مناسبی برای کنترل این اکوسیستم نیست. در عوض می توان از فیلترینگ ایجابی استفاده کرد که اغلب ابر شرکت ها از آن استفاده می نمایند.

راه اندازی وب سایت ها و پلتفرم های راستی آزمایی در حال حاضر پلتفرم های بسکمک در بسترهای مختلف (اینترنتی، شبکه های اجتماعی، بلاکچین) در جهان و در کشورها و به زبان های مختلف وجود دارد که هدف اصلی شان بررسی صحت و سقم دعاوی است. برای مثال وب سایت Boom در هند که یک وب سایت راستی آزمایی است نقش بسیار مهمی در کنترل اکوسیستم آلودگی های اطلاعاتی بحران کرونا در این کشور دارد.

استفاده از ظرفیت های هوش مصنوعی در شناسایی اخبار و اطلاعات جعلی. امروزه تلاش ها و تحقیقات بسیار زیادی در حال انجام است تا با استفاده از تکنیک های یادگیری ماشین و یادگیری عمیق بتوان ماشین هایی برای شناسایی اخبار جعلی توسعه داد. این اما مستلزم سرمایه گذاری جدی حاکمیت است . از آنجا که الگوی تولید و انتشار آلودگی اطلاعاتی در هر رفتار فرهنگی اجتماعی تفاوت می کند، لازم است مطالعات دقیقی برای شناسایی این الگوها در اکوسیستم اطلاعاتی رسانه ای ایران انجام گردد تا در آینده آمادگی لازم برای روبروه با آنها وجود داشته باشد.

انتهای پیام/

منبع: خبرگزاری فارس

به "کرونا و انتشار شایعات در شبکه های اجتماعی" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "کرونا و انتشار شایعات در شبکه های اجتماعی"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید